„Kościeliska”

Cześć, a czy ty wiesz gdzie był pierwszy cmentarz na Łaskarzewie ? Zapraszam na przeczytanie moich luźnych dywagacji na ten temat.

Kilka lat temu przejeżdżając między Łaskarzewem a Przyłękiem natrafiłem człowieka który wskazał mi miejsce które według jego Babki miało być pierwszym cmentarzem łaskarzewskim a w jego rejonie miał znajdować się kościół który zabrała wielka woda, historia utkwiła mi w pamięci jako miejscowe bajania ale czas  mijał i podobne historię słyszałem jeszcze nie jednokrotnie w okolicy i wszyscy wskazywali jedno miejsce , miejsce odludne, samotne, urokliwe.

Została też myśl, że w każdej legendzie jest ziarno prawdy.

Miejsce jak miejsce, jakieś kawałki ceramiki , czego spodziewać się na takim odludziu ?

Zajrzałem więc do kart AZP , według tych kart na wyznaczonym miejscu znajdują się stanowiska archeologiczne. Chronologia tego obszaru jest bardzo obszerna od neolitu po nowożytność. W większości punkty osadnicze, osady.

Czyli jeden fakt mamy już ustalony, ludzie byli w tym miejscu , to na pewno ale czemu pojawiają się  opowieści o kościele i cmentarzu ? i tu odpowiedź przyszła dużo później , przypadkiem natrafiłem na dość ciekawą mapę okolic w której na danym obszarze pojawiają się tajemnicza nazwa KOŚCIELISKO

Mapa 1845r.

W tej chwili pojawił się szok , jak to ? miejsce jest znane od 176 lat !!!  oznaczone jako kościelisko ! od czego? Od kościoła, kości ? pod nazwą jest zaznaczony obszar który według legendy mapy jest piaskami/nieużytkiem , ludzie od lat wyłączyli obszar z upraw z powodu pojawiających się tam kości ?

Prawdopodobnie tak !

Prawdopodobnie chodzi o najwyższe wzniesienie na które dziś jest bardzo zniwelowane i zniszczone wskutek erozji gleby.

Zaczynają narastać pytania , jakie kości oni wyorywali ?bez badań nie da się z całą pewnością odpowiedzieć na to pytanie ale możemy postawić hipotezy :

Hipoteza pierwsza:

-Hipoteza pierwsza i według mnie najbardziej prawdopodobna, mamy tu do czynienia z cmentarzyskiem szkieletowym/ciałopalnym którego obrządek odbywał się na wzniesieniu a pochówki były położone w około niego. Teren kiedyś wyłączony z upraw, dziś prawdopodobnie częściowo zniszczony.

Hipoteza druga:

-Hipoteza druga, możliwe jest że mieszkańców jednej z osad które tam istniały dopadła zaraza /zostali zabici w trakcie jednej z wielu wojen które przelały się przez nasze ziemię i zostali pochowani w pobliżu osady co byłoby zgodne z tym co jest w azp.

Hipoteza trzecia:

– Hipoteza trzecia, zakładam ze skoro były osady , to były i kości zwierząt które mogły być błędnie zinterpretowane jako ludzkie

Hipoteza czwarta:

– Hipoteza czwarta, możliwe że są tam pochówki z inwentarzem i mamy do czynienia z przemieszaniem kości ludzkich i zwierzęcych

Hipoteza piąta:

– Hipoteza piąta, nieużytek położony obok kościeliska do którego prowadzi droga to pozostałość po starej kaplicy, samotni , najmniej prawdopodobne , raczej spodziewałbym się cmentarza blisko tej kaplicy o ile jakaś istniała, spotkałem się tylko z przekazami na temat cerkwi .

Na uwagę zasługuje też wał, zapora wodna która przewija się przez wiele map, ciekawe z jakiego okresu pochodzi.

Reasumując mamy tu do czynienia z miejscem osadniczym , na terenie którego funkcjonowało prawdopodobnie cmentarzysko , pokazuję to jak w ludowych opowieściach zasiane jest ziarno prawdy i jak bogaty jest nasz rejon. Niestety bez badań ciężko ze stuprocentową pewnością powiedzieć czy na pewno mój kierunek myślenia poprzedzony obserwacjami jest słuszny , na pewno na chwilę obecną nie warto niczego wykluczać. 

 Muszę odpowiedzieć na pytanie  które padło na początku , czy wiesz gdzie jest pierwszy łaskarzewski cmentarz? Nikt nie wie,  moim zdaniem na pewno jest to cmentarzysko starsze niż przy kaplicy Onufrego czy przy pierwszych łaskarzewskich kościołach, jak stare ? to trzeba zbadać o ile jest to cmentarzysko, u nas bada się tylko to co idzie pod zniszczenie … pomijając sam fakt że nazwa Łaskarzew mogła nie figurować w czasach jego istnienia.

Zostawiam zagadkę dla państwa , co to jest Gibulicha ? Słowo na lewo od kościeliska?

Opracował Michał Cieślak.

Podziel się tym ze znajomymi! Poinformuj ich o garwolin.org
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *